Eten uit een wilde tuin: damastbloem

De keuze voor damastbloem,  (Hesperis matronalis)  als eerste test in deze reeks, had ik al eerder gemaakt omdat de planten er mooi en vol bij stonden de afgelopen weken. Ik vreesde er een beetje voor dat het vriesweer daar een stokje voor zou steken,  maar die vrees bleek ongegrond. De blaadjes blijven stevig, ook nadat ze in de warme keuken een poosje op het aanrecht hebben gelegen.

HesperisMatronalis

Damastbloem doet het prima in  halfschaduw en bloeit best wel lang (vorig jaar begonnen ze er hier aan in april en bleven doorgaan tot half oktober), zaait zich makkelijk uit en  kan variëren qua kleur van paars, roze tot wit, zoals die van mij.  De bloemen worden hier druk bezocht door bijen en vlinders. Rupsen zouden van het blad houden, maar dat  is me niet echt opgevallen.   De plant wordt omschreven als een  tweejarige, hoewel ik er eentje heb die al aan de 4de jaargang toe is en daar bovenop al zin begint te krijgen om opnieuw te bloeien. Tja, het hoeft niet meer herhaald te worden maar deze winter …

P1010438.JPG

Hesperis Matronalis eetbaar ?

Ah,  ja natuurlijk anders zou ik er hier niet over beginnen.  In de “Plants for a future” database,  zowat de digitale bijbel der eetbare planten, krijgt deze  bloem slechts een score van 2 op de eetbaarheidsschaal. Vermoedelijk omdat zowel het blad als de bloemen best wel pittig zijn. Veilig is de plant wel,  zoals zowat alle telgen uit de brassicafamilie , hoewel sommige bronnen vermelden dat damastbloem als braakmiddel kan worden gebruikt. Daarvoor moet je er wel grote hoeveelheden van naar binnen werken en de plant is iets te scherp, zodat ik me moeilijk kan voorstellen dat dit snel zal gebeuren.  De zaadjes kunnen als kiemgroente worden gebruikt. Jammergenoeg,  heb ik vorige herfst er te weinig zaad  van verzameld,  anders had ik het zeker geprobeerd.

Voorproeven.

Zoals bij het koken zet ik niets op tafel dat ik niet eerst zelf heb geproefd en in de tuin snoep ik dan ook  regelmatig van alles waarvan ik weet dat het eetbaar is.  Zo heb ik snel ondervonden dat het blad echt niet te pruimen is wanneer de plant bloeit, maar ondertussen weet ik dat dat zo is met de meeste bloeiende eetbare planten en ook dat je moet gaan voor de jonge blaadjes. Bij de damastbloem vind je die in het midden van de roset.  Eerst smaakt het blad een beetje flets, dan krijg je heel kort een ietwat grassige smaak,  direct gevolgd  door het pittige van een mosterd.

En wat schafte de pot ?

Bwa, een groen ietwat bitter blad kun je natuurlijk altijd kwijt in een gemengd slaatje, waarbij je de smaak wat kunt uitbalanceren met een zachter smakend blad zoals veldsla of  gewone sla. Dat is trouwens ook het enige wat ik me zie doen met de bloemetjes. Op één uitzondering na die het zonder veel uitleg in de wok gooide, vond ik ook niet echt recepten voor de plant, dus heb ik, naar mijn gevoel,  een beetje vals gespeeld.

Inderdaad ! Pesto ! Nu maak ik regelmatig pesto zonder basilicum. Ik heb er al vanalles ingedraaid: brandnetels, rucola, tuinkers, groen van worteltjes, vogelmuur, kaasjeskruid,… De enige vaste ingrediënten in mijn pesto’s zijn grof zeezout en olijfolie, want ik doe er dus ook niet altijd look in, of parmezaan en de pitten kunnen evengoed walnoten, cashewnoten of zoals vandaag zonnebloempitten zijn.  Geen uitzonderlijke maaltijd dus, hier in de jardin.

De score

Tja, twee van de panelleden vielen al af. De man eet nooit groene pesto en zoon 1  heeft gekozen voor de pesto van zongedroogde tomaten die voor de man bestemd was en was aan het einde van de maaltijd gewoon vergeten te proeven.    Zoon 2 daarentegen, die sowieso dikwijls pesto voorgeschoteld krijgt, als alternatief voor tomatensaus vanwege zijn colitis ulcerosa, nam de opdracht wel heel serieus.  Hij omschreef de smaak als lekker in het begin, maar een mindere lekkere nasmaak. Nu, hij heeft dan ook een zeer sterk ontwikkelde smaakzin en kan smaken onderscheiden die de rest van ons niet proeven. Zelf vond ik de pesto gewoon lekker, zonder nasmaak.

Een culinair toppertje kun je de damastbloem niet echt noemen, en je honger zal je er ook niet  mee weten te stillen, maar van mij mag de plant blijven, als mooie bloem en nuttige plant voor bijen en vlinders.

Komkommerkruid in januari ?

Als je pas rond je veertigste doorkrijgt dat tuinieren eigenlijk wel plezant is, vervolgens helemaal uit de bol gaat en je een volwassen tuin van 43 are aanschaft, dan is de kans groot dat er  het één en ander in die tuin staat waarvan je geen flauw benul hebt wat het is. Bijvoorbeeld hieronder.

P1010011.JPG

Nee, nee niet de pluimhortensia en ook niet de bosandoorn op de voorgrond (hoewel dat toch even heeft geduurd), en mocht je je afvragen wat er rechts staat, wel dat is een cirkel van zeepkruid. Maar die viriele bodembedekker met die grote bladeren, daar had ik het raden naar.  Geen rabarber, dat was duidelijk. Bergenia’s kon ook niet  en ’t had niet de juiste vorm voor Groot hoefblad, hoewel hij vroeg bloeit met paarse bloemen en er dan nog niet veel blad te zien is.   Het verlossende antwoord kwam van hier.  Trachistemon Orientalis dus, oftewel Oosters komkommerkruid, ah ja natuurlijk, die bloemetjes, dat blad, je ziet toch zo dat dit een plant is  uit de boraginaceae familie. Ik dus niet, maar ik leer bij.  Bijvoorbeeld dat je niet altijd moet geloven wat er bij de plantinformatie staat. Volgens de meeste bronnen bloeit deze rakker rond april, mei.  Vorig jaar was hij er al bij van begin februari en nu, … nu dus  !

P1010404.JPG

Over een paar weken ziet dat er dus zo uit,

DSC_0396.JPG

en als de temperatuur een beetje meezit is dat hier een drukte van jewelste want al die dikke hommelkoniginnen komen  hier dan wat krachten op doen.

Komt er nog bij dat alles aan de plant eetbaar is. De bloemetjes  smaken hetzelfde als die van het gewone komkommerkruid,  maar ook de bladeren , stengels en wortels worden gegeten, vooral in Turkije dan, waar het kaldirik of galdirik genoemd wordt. Deze mevrouw was zo lief om een recept in het engels te vertalen, een beetje zoals griekse dolmades, maar dan gevuld met maïsmeel in plaats van  rijst.  Afgaande op de plaatjes op het internet  kun je het volgens mij ook gewoon klaar maken zoals spinazie, met een eitje er bij.  Wil je het zelf proberen, doe dat dan het liefst zo vroeg mogelijk in de lente, als de blaadjes nog jong en mals zijn. Ik heb het in juli geprobeerd en dat viel een beetje tegen. Jammer, want nu krijg ik het dus niet opnieuw verkocht aan mijn drie mannen.  Het zal me wel niet tegen houden om er binnenkort  mee te experimenteren in de keuken, zelfs al moet ik het allemaal zelf opeten.